Balanceren tussen risico en rendement

 

 
Echt, 18 februari 2016 – Een gemengd gezelschap van ondernemers, financieel dienstverleners en frisdenkers kwamen donderdag jl. in de vroege ochtend samen bij
Livar in Echt. De makers van het Limburgs Kloostervarken waren gastheer voor de vierde etappe van de
innovatietrektocht van Patrick van der Broeck door Limburg.
In deze trektocht is hij met ondernemers op zoek naar
nieuwe ideeën voor versterking van de innovatiekracht
van de Limburgse Land- en tuinbouw. Het thema van
de vierde etappe was financiering van innovaties in de landbouw. Frank de Rond van Livar en Ruud Zanders van Pluimhuis gaven de aftrap. Financiering van innovatie blijft
een balanceer-act tussen risico en toekomstig rendement.
 
Geboorte van het Limburgs kloostervarken
Frank de Rond, directeur van Livar, was deze etappe
gastheer. Hij trapte af met zijn verhaal over de ontwikkeling
van Livar. In 1999 jaar kozen vijf varkenshouders met
elkaar voor de start van een nieuw en onderscheidend
merk varkensvlees. Livar moest symbool staan voor onderscheid in smaak en vleeskwaliteit gecombineerd van maximaal dierenwelzijn. Het waren toen zware jaren in
de varkenshouderij. Toch investeerden de initiatiefnemers
veel tijd, geld en energie in de ontwikkeling van het concept. Het opbouwen van een onderscheidend merk varkensvlees was toen voor veel mensen ondenkbaar. Livar begaf zich
op nieuw terrein. Ze moesten een heel nieuw netwerk ontwikkelen en kennis over smaak en vleeskwaliteit ontwikkelen. “Wij hadden vertrouwen dat dit rendement
ging opleveren, maar zagen zeker ook wel de risico’s.
De risico’s waren te groot voor reguliere financiering
van de bank”. Zo vertelt Frank. Voor financiering van
dit initiatief leunden de ondernemers op hun bestaande bedrijven. Daarnaast gaf een subsidie van de Provincie Limburg net dat steuntje in de rug wat nodig was om
van start te gaan.
 
Lange adem en vertrouwen op succes
Ontwikkelen van een innovatie zoals een merk voor varkensvlees is een zaak van lange adem. “Het eerste
jaar verkochten we nul varkens, het tweede jaar hebben
we dat verdubbeld” aldus Frank. Uiteindelijk hadden de
inspanningen richting horeca en vleesdetailhandel wel
effect. Het concept had een lange aanloop nodig van circa
10 jaar voor het zich ook qua rentabiliteit langzaam aan
ging bewijzen. En de ontwikkeling staat niet stil. Je ziet
nieuwe concepten opkomen en daarom blijft Livar
ontwikkelen. Frank: “We willen niet de grootste worden,
maar wel de beste blijven”. 
 
Livar ontwikkelt plannen voor een belevingswereld aan
de zandweg in Echt. Een traject dat 10 jaar vraagt.
“Uiteindelijk zijn onze klanten onze fans en ambassadeurs.
Die moet je goed kunnen ontvangen en laten beleven
wat Livar echt is. Van houderij tot klaarmaken van je producten”. Ook hiermee begeeft het bedrijf zich weer
op nieuw terrein. “Als ondernemer geloven we in onze
plannen, wij zien dat dit gaat werken. Maar onze ondernemersvisie is niet genoeg. De onzekerheid is
te groot voor een reguliere financiering van de bank”
zo vertelt Frank: “Het zou mooi zijn als de provincie
een vangnet vormt voor dit soort risico’s” aldus de Rond
“Ik denk niet aan een subsidie, maar met een borgstelling
of achtergestelde lening zijn risicovolle innovatie erg geholpen”.
 
 
Financiering van de uitrol
Ruud Zanders, eigenaar-directeur van Het Pluimhuis, herkent de zoektocht naar geld. Zelf is hij samen met drie andere ondernemers betrokken bij de ontwikkeling van Kipster, een nieuw, duurzaam en diervriendelijk ei-concept. “Het hele plaatje moet rond zijn” zo vertelt Ruud: “De bank vraagt voor financiering van de stal een borgstelling. De overheid wil afzetcontracten zien voor ze een borgstelling afgeeft. De geïnteresseerde afnemer wil een stal zien voor ze een afzetcontract kan tekenen”. Ergens in dit cirkeltje moet je als ondernemer een doorbraak weten te krijgen. “Maar voor zo’n eerste stal krijg je dat met veel energie nog wel voor elkaar. De echte knelpunten komen bij financiering van de opschaling. Één stal maakt geen nieuw concept, hiervoor zijn er meer nodig”. De vraag die Ruud het gezelschap voorlegt is dan ook “Hoe financieren we de opschaling van innovatieve concepten”. 
 
De financieringspuzzel
Veel verschillende oplossingen passeren deze ochtend de revue. Rob Hermans, oesterzwamteler op koffieresten, heeft goede ervaringen met crowdfunding via internet. Aad van Leeuwen eigenaar van Het Boerenerf zoekt private financiers in zijn directe omgeving. Anderen zien meer perspectief in grotere risico-investeerders. Maar ook daar vraagt men duidelijkheid over rendement. 
 
Wilbert Hilkens accountmanager agri bij ABN schetst dat er uiteindelijk voor elke financiering geldt dat er een afweging is tussen hoeveel risico er wordt gelopen met de lening en wat de opbrengsten van de lening zijn. “Voor 12% rente zijn investeerder bereid een groter risico te nemen dan voor 4%”. Dit geldt voor particulieren, investeerders en banken. Voor innovatie is het zaak om financieringsarrangementen te maken. Reguliere financiering van de bank kan het stuk financieren waar weinig risico op zit. Investeerders kunnen een stuk met hoger risico dekken. De overheid kan door het afgeven van een borgstelling of achtergestelde lening het vangnet vormen voor zowel onderneming als financiers. Crowdfunding – of het nu gaat over vooruitgeschoven verkoop van producten, of obligatieleningen- kan helpen om de financieringspuzzel verder dicht te leggen”. Je kunt zeker als het gaat om financiering van innovatieve concepten niet meer naar één financieringsbron kijken. Als bank kijken we steeds meer met de ondernemers naar het hele plaatje. Samen met de ondernemer maken we dit soort puzzels.
 
Op zoek naar de kracht van Limburg
Wat kan de provincie nu aan deze puzzel bijdragen? De oproep van de deelnemers was drieledig. Kijk ten eerste naar mogelijkheden van borgstelling vanuit de overheid. Dit helpt ondernemers en financiers om innovatieve stappen echt te ondernemen. Daarnaast zou het helpen als juist bij innovatie meer de verbinding met Gelderland en Brabant wordt gelegd. “We moeten niet vechten strijden om in welke provincie een nieuw concept ontstaat. We moeten samen zorgen dat deze er komt” zo was de conclusie. Tot slot zou de provincie kunnen helpen om het Limburgse animo voor crowdfunding te versterken. Rob Hermans: “Er zijn zo veel Limburgers trots op hun provincie. Waarom zouden ze ook niet mee willen investeren in innovaties die de kracht en pracht van onze provincie helpen vergroten”.